Posts from the ‘Dentistry’ Category

Η οργάνωση Ενιαίου Φορέα Δημόσιας Οδοντιατρικής Υγείας (ή Πώς η Ουτοπία μπορεί να γίνει Πραγματικότητα)

Η ιστορία με την οργάνωση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας οδοντιατρικής φροντίδας στο δημόσιο, είναι τόσο παλιά, όσο και το ΕΣΥ. Εδώ όμως και 3 χρόνια ξεκίνησε μια νέα προσπάθεια, όπως θα διαπιστώσει κάποιος, προσέχοντας το κείμενο που έχει αναρτηθεί για διαβούλευση από το 2011 (κείμενο που έχει ταξιδέψει στα γραφεία της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας, στους ‘διαδρόμους’ του υπουργείου υγείας και από εκεί, στο γραφείο κάποιου γενικού γραμματέα, σε χέρια συναδέλφων και μη και σε όποιους το έχουν διαβάσει από την Αφετηρία…)

To make the long story short, αυτό που ζητάμε είναι η οργάνωση των δημόσιων οδοντιατρικών υπηρεσιών με στόχο την πρόληψη της στοματικής υγείας του πληθυσμού (αγωγή και προαγωγή της στοματικής υγείας) και την οδοντιατρική φροντίδα για τις ηλικίες 0-18 ετών.

Γιατί; θα αναρωτηθεί κάποιος. Γιατί ξέρουμε ότι είναι ο μόνος επιστημονικά σωστός, κοινωνικά δίκαιος και απόλυτα ενδεδειγμένος τρόπος να ανταποκριθεί ένα σοβαρό σύστημα υγείας και όχι διαχείρισης της ασθένειας -το οποίο σέβεται τον φορολογούμενο- στα ζητήματα προστασίας της στοματικής υγείας του πληθυσμού.

Όπου, προστασία ΔΕΝ σημαίνει αποκατάσταση. Προστασία σημαίνει, κυρίως, πρόληψη. Η οδοντιατρική επιστήμη έχει προσφέρει μετρήσιμη βελτίωση των δεικτών στοματικής υγείας, διαμέσου οργανωμένων οδοντιατρικών προγραμμάτων, σε πολλές χώρες του κόσμου. Ακόμα και στη δική μας, με ορισμένες διακυμάνσεις σε σχέση με τον τόπο αλλά και την εθνικότητα.

Θα αναρωτηθεί κάποιος άλλος: και γιατί δεν έχει συμβεί αυτό, τα προηγούμενα χρόνια;

Πρώτος και βασικός λόγος, είναι η αντίληψη που έχει καλλιεργηθεί στον  οδοντιατρικό κλάδο για την φροντίδα της στοματικής υγείας, η οποία περιορίζεται (ή εκτείνεται, εξαρτάται πώς το βλέπει κάποιος) στην αποκατάσταση της βλάβης και όχι στην αποτροπή της εμφάνισης της. Αυτό επιβάλλεται, ήδη, από τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης και επιβεβαιώνεται αργότερα κατά την άσκηση της οδοντιατρικής.

Σαν δεύτερη αιτία, μπορεί να αναφερθεί η αδυναμία να απαντηθεί το ερώτημα: τίνος ευθύνη είναι η προστασία της στοματικής υγείας του πληθυσμού; Δηλαδή, ποιοί όφειλαν να είχαν προτείνει/σχεδιάσει/υλοποιήσει ένα βιώσιμο σύστημα δημόσιας οδοντιατρικής φροντίδας; Μην είναι των οδοντιάτρων; Δηλαδή της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας; Των κατά τόπους Συλλόγων; Των οδοντιατρικών σχολών; Του υπουργείου υγείας και των κατά τόπους υπηρεσιών; Μήπως η τοπική αυτοδιοίκηση όφειλε να διεκδικήσει πόρους για την οργάνωση τέτοιων υπηρεσιών; Μήπως δεν τις χρειαζόμαστε, γιατί ο πληθυσμός γνωρίζει και οφείλει να φροντίζει μόνος του τη στοματική του υγεία;

Άλλες αιτίες, αναφέρονται σε κείμενα που ακολουθούν και έχουν δημοσιευθεί (ή πρόκειται να…), τα οποία αποτελούν σταθερές θέσεις όσων δραστηριοποιούνται στο χώρο της δημόσιας πρωτοβάθμιας οδοντιατρικής φροντίδας.

Καταθέτοντας, όμως, την προσωπική εμπειρία διεκδίκησης και ανάδειξης αυτών των θεμάτων, από διάφορους φορείς, χρειάζεται να προσθέσω

α. την άρνηση συναδέλφων να συζητήσουν και να εντάξουν αυτά τα ζητήματα στις διεκδικήσεις του κλάδου, αφού υπάρχουν άλλα σοβαρότερα που μας καίνε (όπως υποστηρίζουν…),

β. το παιχνίδι συναδέλφων με την εξουσία (δηλαδή τον υπουργό και τους περί αυτόν…), όπου ο ένας πετάει το μπαλάκι στον άλλο, κατηγορώντας αλλήλους για αδιαφορία και ασυμφωνία,

γ. την απαξίωση όλων όσων εργάζονται στο δημόσιο και την ανάλογη συμπεριφορά σε όποιες προτάσεις προέρχονται από τον χώρο.

Σχετικά σύντομα, πρόκειται να γίνουν αλλαγές στο πεδίο της πρωτοβάθμιας φροντίδας της υγείας, γεγονός που θα έχει συνέπειες και στο πεδίο της οδοντιατρικής. 10 χρόνια από τώρα, μπορεί να έχουμε την δυνατότητα, κοιτώντας πίσω, να συμφωνήσουμε ότι καταφέραμε κάτι πραγματικά σημαντικό και σπουδαίο, μέσα σε πολύ αντίξοες συνθήκες. Ή πάλι, μπορεί να διαπληκτιζόμαστε για το ποιος έφταιγε που, όταν χρειάστηκε, κοιτάξαμε τι θα γίνει στο μαγαζάκι μας και όχι στην πόλη μας.

ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (κάντε κλικ στον δεσμό, έτσι ώστε να ανοίξει το αρχείο σε νέα σελίδα)

Το κείμενο «Η αλλαγή νοοτροπίας είναι προϋπόθεση για καλύτερη πρόληψη και προαγωγή της στοματικής υγείας» (Δημητριάδης Δ. και Κωνσταντινίδης Ρ.), δημοσιεύθηκε στο Περιοδικό του ΟΣΑ, τεύχος 106, σελ. 39, 2012. Αναφέρεται στις διαφορετικές δυσκολίες που συναντά η εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων και τονίζει την ανάγκη προβληματισμού, σχετικά με την ταυτότητα του συστήματος οδοντιατρικής φροντίδας.

Το κείμενο «Αναγκαιότητα οργανωτικής ανάπτυξης της Διεύθυνσης Στοματικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, για την προώθηση πολιτικών στοματικής υγείας» (Βάλτος Ι.), δημοσιεύθηκε  στο Ενημερωτικό Δελτίο της ΕΟΟ, τεύχος 159, σελ. 37, 2012. Αναδεικνύει τη σημασία οργάνωσης των οδοντιατρικών υπηρεσιών σε κεντρικό επίπεδο και την σπουδαιότητα χάραξης πολιτικής για την προστασία της στοματικής υγείας του πληθυσμού.

Το κείμενο «Η σημασία της οργάνωσης των υπηρεσιών της Δημόσιας Πρωτοβάθμιας Οδοντιατρικής Φροντίδας» (Δημητριάδης Δ., Κωνσταντινίδης Ρ.), δημοσιεύθηκε στο Ενημερωτικό Δελτίο της ΕΟΟ, τεύχος 159, σελ. 38-39, 2012. Τονίζει, μεταξύ άλλων, τη σημασία αξιοποίησης του υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού που δραστηριοποιείται στο χώρο της Δημόσιας Οδοντιατρικής Υγείας.

Το κείμενο «Το σήμερα και το αύριο της οδοντιατρικής φροντίδας στην Ελλάδα» (Δημητριάδης Δ., Κωνσταντινίδης Ρ.), αποτελεί μια σύνθεση όλων των παραπάνω και επιπλέον την κατάθεση πρότασης, σχετικά με την οργάνωση ενιαίου φορέα Δημόσιας Οδοντιατρικής Υγείας.

 

Advertisements

Οι πρώτες νιφάδες του Καλοκαιριού*(-2)

Μερικές φορές το βάρος του αναπόφευκτου μοιράζεται ανάμεσα στα δάκτυλα και τα μαγκώνει, όπως η τανάλια το σκουριασμένο καρφί στον φρεσκοβαμένο τοίχο. Η συνεύρεση με τις αφόρητες σκέψεις, που φτερουγίζουν στο κεφάλι σαν τα αιχμάλωτα αγριοπούλια στο κλουβί, θυμίζει μεσημεριανή σιέστα σε καλοκαιρινές διακοπές: ιδρώτας και προσμονή. Η νέα μου ζωή θνήσκει. Ταχύτερα από την προηγούμενη. Και εκεί που κάποτε περπατούσε το αύριο, απλώνεται τώρα το σκοτάδι των επιθυμιών. Ένας πίνακας που μουλιάζει στα βλακώδη χωρατά και τις άστοχες παρατηρήσεις. Μια περασμένη ώρα, στις τόσες των ανθρώπων τις ώρες.

Με τρομάζουν πια οι αριθμοί. Έχω ντυθεί πράξεις επί πράξεων, αφαίρεση τιμής, πρόσθεση λύπης, διαίρεση χρόνου, πολλαπλασιασμούς αϋπνίας. Τα σύμβολα, όπως τα απαγγέλει το στόμα σου, χτυπάνε στο μεδούλι. Εισχωρεί το δέρμα σε άλλο δέρμα, μακρυά από τις φωτισμένες πλατείες, συρράπτονται οι άκρες των δακτύλων σε αμήχανους στροβιλισμούς, άμουσους και αυθεντικούς. Βήματα παράξενα σε φέρανε κοντά μου, καθώς πλησίαζα το πρόσωπό σου. Έχω αλλάξει στρατόπεδο, πληρώνοντας το τίμημα σε σιωπές και απάθεια.

Όπως περνάει ο καιρός, νομίζω ότι το στοίχημα είναι να μείνουμε άνθρωποι. Από μακρυά, όλα μοιάζουν άσκοπα, συμφωνημένα, επαναλαμβανόμενα, θλιβερά, ανήθικα, προσβλητικά, προκλητικά, πολλά και άλλα που μιλάνε για ακάλυπτες προσδοκίες σε καιρούς μετάβασης και έλλειψης κρίσης. Εργάζομαι δυόμιση χρόνια, τώρα, στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, μετά από 18 χρόνια ελεύθερο επάγγελμα. Μαθαίνω να διαβάζω τον κώδικα, να ανγνωρίζω την ιεραρχία, να διαχειρίζομαι τα περιστατικά, να υπολογίζω τις χαμένες ευκαιρίες, να διακρίνω τους παράνομους δεσμούς, να υπάρχω εντέλει εκεί που μαζεύεται ο πόνος των ανθρώπων,  σε διαγνωστικές εξετάσεις και συμπτώματα. Και να, μια φωνή, στο στενό σου το κεφάλι, αρχίζει να λέει ότι όλοι τα παίρνουν, οι φαρμακάδες κάνουν γλέντι, ο κοσμάκης διπλοπληρώνει, οι γιατροί πλουτίζουν με φακελάκια και δώρα από ανήμπορους μεροκαματιάρηδες, οι προμήθειες, οι λοβητούρες, τα μαύρα, οι κακοί υπάλληλοι, οι ανάλγητες κυρίες πίσω από τον γκισέ, το εισιτήριο στα εξωτερικά ιατρεία, οι μετανάστες που ψάχνουν ευκαιρία να γίνουν καλά στις εφημερίες και τόσα ασυνάρτητα και μη, ψεύδη και αλήθειες που, σαν τούβλα και λάσπη μαζί, χτίζουν οίκους ανοχής και παλάτια στο στενό σου το κεφάλι.

Όσο με αφορά, τα ταξίδια που ονειρεύτηκα δε πρόκειται να πραγματοποιηθούν μέσα σε τούτο το καράβι. Έχει άλλη ρότα και κατευθύνεται σε άλλες θάλασσες. Με λίγο κόπο, ίσως καταφέρω να χαρώ τα ρεύματα και τους ανέμους που μας ταξιδεύουν σε παράξενους τόπους

Οι συνταξιδιώτες, όμως, αποτελούν πραγματική έκπληξη! Όλοι, μα όλοι, φτιάχνουμε την ψυχή του χώρου που εργαζόμαστε και το κάνουμε φυσικά, αδίστακτα και αμετάκλητα. Οι καλημέρες, τα κεράσματα, τα πειράγματα και οι τσαντίλες, τα χαμόγελα, οι ανοησίες, η αγωνία και η απογοήτευση, κάθε λέξη όλες τις ώρες που υπάρχουμε στο χώρο της εργασίας, είναι η άλλη όψη του κόσμου που χτίζουμε στη μικρή μικρή ζωή μας. Οι αθόρυβες ιστορίες εργασιακής τρέλλας.  Ένα σύμπαν που μετέχουμε όλοι, τελικά, σε κάθε περιβάλλον που συνυπάρχουμε και που είναι η καθημερινή μας τροφή για τον Κόσμο. Άλλες φορές πικρή ή άγευστη και άλλες γλυκιά και εθιστική. Και όταν λέω εμείς εννοώ όλους: ιατρικό, νοσηλευτικό, διοικητικό προσωπικό, τα άτομα που εργάζονται στη καθαριότητα και φυσικά οι επισκέπτες του σπιτιού: οι ασθενείς.

Στον αντίποδα, λοιπόν, μιας μίζερης πραγματικότητας που αρέσκεται στη λοιδωρία αλλήλων, στην έλλειψη ανάληψης προσωπικής ευθύνης και στο ξεπάστρεμα του Άλλου, η ζωή κινείται σε πραγματικούς ρυθμούς συμμετοχής και απόλαυσης, λιγότερο ενδιαφέροντες ίσως για τους τηλεοπτικούς δέκτες, υπέρ αρκετοί όμως για την επιβεβαίωση σημαντικών γνωρισμάτων του ανθρώπου: αλληλεγύη, συμπαράσταση και κατανόηση.

Εάν είναι έτσι, γιατί τότε αισθάνομαι τόσο χάλια;

Γιατί η αλλαγή είναι μία άβολη κατάσταση. Και νιώθω ότι οι ιστορίες που με κρατούσαν ζωντανό για πολλά και πολλά χρόνια,  μοιάζουν πια με το τραγούδι των Σειρήνων, που με έφερε εδώ μόνο και μόνο για να το αποφύγω. Ένα περίεργο φορτίο που έφτασε στον παραλήπτη του.

Νομίζω ότι έχω 2 κείμενα ακόμη να γράψω, η αλωπεκία περιμένει ένα χρόνο τώρα για να κλείσει τον κύκλο. Οπότε, μιλάμε.

Υ.Γ. Ο τίτλος του post είναι μία μαγική κουβέντα που είπε η Όλγα, ένα χρόνο πριν, στην Κατερίνη καθώς το καλοκαίρι φαινόταν να έρχεται προς το μέρος μας φορτωμένο με χωρισμούς,αποχωρισμούς, απώλειες και όλα αυτά τα ωραία και δυσάρεστα που αρέσουν στην Όλγα. Όλα τα παραπάνω, λοιπόν, είναι μια μικρή ανταπόδωση για τις εξοντωτικές συζητήσεις στην εφημερία και τα άγαρμπα αστεία που σήμερα φαίνονται τόσο αρμονικά. Και φυσικά η Αθηνά, που ήταν η αιτία για πολλά από τα παραπάνω.

Bonus Playlist

1. Your Young Voice (King Creosote & Jon Hopkins)

2. Murmuring Mermaids (Lunz)

3. Mi Mujer (Nicolas Jaar)

4. Autumn Beasts (Parov Stelar)

5. If this hat is missing … (Get Well Soon)

6. Flametop Green (Daniel Lanois)

7. Opus 43 (Dustin O’Halloran)

8. Ljosio (Olafur Arnalds)

9. Floating/Sinking (Peter Broderick)

10. Take off your clothes when you dance (Frank Zappa)

Μουσική – Εκπαίδευση – Performing – Αλλαγή (-3)

Ο Zappa ηχογράφησε ένα -και μοναδικό, από όσο γνωρίζω- ερωτικό τραγούδι, το Directly From My Heart To You, το οποίο, παρεπιμπτόντως, δεν ήταν δική του σύνθεση. Επιπλέον, σαν να ήθελε να αποστασιοποιηθεί περισσότερο από το θέμα, επέλεξε το βιολί και τη φωνή του Don “Sugarcane” Harris να πρωταγωνιστούν από την αρχή έως το τέλος, φτιάχνοντας έτσι μία τρυφερά σκληρή ερωτική εξομολόγηση, σαν ένα χριστουγεννιάτικο μπισκότο βουτηγμένο σε ένα ποτήρι Jack Daniels.

Αυτά. Για αρχή.

Είναι περίεργο που τρεισήμισι χρόνια τώρα, επιθυμώ να γράψω για τα τρέχοντα, τα φλέγοντα και τα σημαντικά και καταλήγω να μονολογώ για τραγούδια και μουσικές που με συν-κινούν, με ταξιδεύουν και με κάνουν άνθρωπο. Όσο περνά ο καιρός και ο χρόνος, βρίσκω αξία στη σιωπή και νόημα στην αφαίρεση. Διαισθάνομαι ότι κάτι σημαντικό κρύβεται πίσω από τις εμμονές και τα κολλήματά μου, μία άρρητη αλήθεια, ένα φευγαλέο κοίταγμα πέρα από τις αναπαραστάσεις των πραγμάτων, μέσα στη σπηλιά και τους πραγματικούς πρωταγωνιστές του Ζην και του Ζεν. Τα πράγματα μπήκαν στη θέση τους, όταν διάβασα τη συνέντευξη του Bruce Brubaker στο New York Pianist (15/12/2008). Εκεί, ο εξαίρετος πιανίστας, λέει μεταξύ άλλων:

«… Έχω μια θεωρία για την παλιά τριαδική σχέση μεταξύ συνθέτη, ερμηνευτή, ακροατή. Είναι πλέον παρελθόν και δεν πιστεύω ότι η ιδέα του συνθέτη ως δημιουργού, κάτι-σαν-θεϊκή-φιγούρα που παραδίδει τον νόμο (ή μάλλον ακριβέστερα παραδίδει την αρχή και το τέλος των πραγμάτων) δεν πιστεύω ότι έχει νόημα και ισχύ άλλο πια. Νομίζω ότι όλοι είμαστε συμμέτοχοι σε ένα είδος μουσικής εμπειρίας, το οποίο μπορεί να είναι κάτι περισσότερο ή κάτι λιγότερο από όσους εμπλέκονται στη σχέση, και έτσι ήταν πάντοτε. Και είναι τώρα, στον σημερινό κόσμο, που κάτι τέτοιο γίνεται εμφανές, καθώς οι παλαιού τύπου Τέχνες -που ήταν τόσο δικτατορικές και εξουσιαστικές από την πλευρά του συνθέτη/δημιουργού/συγγραφέα- αυτού του τύπου η Τέχνη δεν είναι τόσο αποτελεσματική στη σημερινή κοινωνία.

… Ο (Philip) Glass έχει εξηγήσει τον τρόπο που εκτιμά ότι ένα έργο Τέχνης (γενικά, αλλά ας μιλήσουμε για τη μουσική τώρα), κάθε σύνθεση δεν έχει ολοκληρωθεί έως ότου κάποιος την  ακούσει και είναι η ηχητική πρόσληψη από τον ακροατή που ολοκληρώνει τη σύνθεση. Έτσι, πράγματι δεν είναι ένα τελειωμένο πράγμα και φυσικά αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ότι κάθε άτομο που το ακούει, και ας συμπεριλάβουμε αυτόν που το ερμηνεύει επίσης, καθένας που ακούει και καθένας που ερμηνεύει, αυτά τα άτομα ολοκληρώνουν το έργο με διαφορετικό τρόπο και το ολοκληρώνουν διαφορετικά σε διαφορετικές συνθήκες.

… Ξέρεις, υπάρχουν αυτές οι σχολές στο θέατρο, τύπου Στανισλάφσκι, με ηθοποιούς όπως ο Brando και ο Clint Eastwood, οι οποίοι δεν επαναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια της πρόβας. Αυτοί οι τύποι δεν προβάρουν τα λόγια τους, ξέρεις τώρα, ‘Make my day; Make my day’. Δεν το κάνουν αυτό. Νομίζω ότι όλη η ιστορία είναι να βρεις κάποιου τύπου εσωτερική, θα τολμούσα να πω, Αλήθεια και εάν μπορέσεις και επιστρέψεις σε αυτό το σημείο, κάθε φορά που θα πηγαίνεις εκεί και θα δίνεις την ερμηνεία σου, οι ξεχωριστές λεπτομέρειες  θα διαφέρουν. Το μόνο πράγμα που θα μένει σταθερό θα είναι το μέρος από όπου επανέρχεσαι.

… Είχα παίξει ένα ακόμη μουσικό έργο του (John) Cage, τότε, έργο μουσικής δωματίου και ήταν ένα από εκείνα που είχε γράψει με χοντρό μολύβι ή μάλλον βούρτσα, και πολλές νότες ήταν επίτηδες ασαφείς. Το προσπάθησα λοιπόν, ήμουν και αρκετά νέος, πήγα και τον βρήκα και του λέω: ‘Κύριε Cage, τι νότα υποτίθεται ότι είναι αυτή;’ Δεν μπορούσα να το καταλάβω και αυτός είπε κάτι που, εκείνη την εποχή, με θύμωσε πάρα πολύ, αλλά έχει νόημα εάν το σκεφτείς λίγο παραπάνω. Είπε ‘Απλώς ακροάσου. Και μετά θα ξέρεις τι να κάνεις’

Αυτή η κουβέντα θα έπρεπε να βρίσκεται πάνω από την είσοδο κάθε μουσικού σχολείου! Είναι η πιο σημαντική συμβουλή που μπορείς να δώσεις σε ένα μουσικό και βέβαια, για μένα, ήταν πολύ εκνευριστικό τότε.  Ήθελα μόνο (απλώς) να μου πει ποια νότα ήταν αυτή που έπρεπε να παίξω.»

Περί αυτού πρόκειται: σε κάθε σεμινάριο, σε κάθε επίσκεψη σε Κοινότητα, σε κάθε ομιλία σε γονείς ή μαθητές, στην τάξη ή στο ιατρείο, λίγο πριν ξεκινήσουμε και καθώς αντικρίζω τα πρόσωπα που βρίσκονται γύρω μου, επιστρέφω όχι σε αυτά που πρέπει να πω αλλά  σε εκείνα που με έμαθαν πώς να δημιουργώ ένα τόπο συνάντησης και μάθησης από και με τους άλλους, πώς να ακούω εκείνα που λένε, όσα εννοούν και αυτά που δεν θέλουν να πουν και πώς να ταξιδεύω σε αυτά τα νερά, που κάθε φορά διαφέρουν στην ένταση και το ρυθμό, αλλά παραμένουν στην ουσία τα ίδια. Έτσι, ανεξάρτητα από το θέμα της συνάντησης (επικοινωνία και συγκρούσεις / σχέση γιατρού ασθενή / αυτοφροντίδα και χρήση ουσιών / φροντίδα της στοματικής υγείας των παιδιών / αγωγή στοματικής υγείας κλπ) και το αναγκαίο περιεχόμενο/παρτιτούρα/ρόλος που το χαρακτηρίζει (το οποίο μπορεί να κουβαλάω μαζί μου σε διαφάνειες), οδηγός μου είναι το πώς υπάρχω και όχι το πώς θα τα πω. Και αυτό, υποχρεωτικά, περιλαμβάνει και τους άλλους γύρω μου και τον τρόπο που αλληλοεπηρεαζόμαστε. Είναι δύσκολο να το εκφράσω, για αυτό έβαλα τον Bruce να τα πει.

Νομίζω ότι όλοι είμαστε performers, σχεδόν σε κάθε περίσταση και μάλιστα, πολλές φορές, αυτοσχεδιάζουμε. Είναι όμως η αυθεντικότητά μας (η οποία δεν γνωρίζω επακριβώς πώς αποκτάται) που χαρακτηρίζει τον τρόπο που υπάρχουμε και μας κάνει υποφερτούς και, εάν είμαστε τυχεροί, σημεία αναφοράς για τους άλλους.

Η ζωή, μάλλον, είναι αυτό το πείραμα-παιχνίδι που κάνει ο Bobby Mc Ferrin με το κοινό στο video που ακολουθεί.

Πόσο εύκολο είναι να δεχτείς όσα λέει ο Brian Eno  για το 77 Million Paintings και να τα μεταφέρεις στο πεδίο της εκπαίδευσης ή της υγείας, της πολιτικής και των σχέσεων σε τελική ανάλυση…;

Είναι δυνατόν να υπάρχουμε σε ένα ανοιχτό πλαίσιο, που αντέχει ερμηνείες και διαπιστώσεις αντιφατικές και, μερικές φορές, α-νόητες;  Από ό,τι φαίνεται εκεί υπάρχουμε και μέρος των δυσκολιών που αντιμετωπίζουμε είναι η έλλειψη παραδοχής του γεγονότος.

Γράφει ο Seth Godin: Είναι πολύ πιο εύκολο για έναν οργανισμό να αφομοιώσει νέες λέξεις/εκφράσεις από το να αλλάξει ουσιαστικά έστω και ένα πράγμα. Η πραγματική αλλαγή είναι μία άβολη κατάσταση. Εάν δεν υπάρχει αυτή η αίσθηση, τότε απλώς έχετε υιοθετήσει κάποιες νέες λέξεις.

Νομίζω ότι η μουσική του Eno, σε κάνει να αισθάνεσαι άβολα, βουτώντας σε διαρκώς στο εναλλασσόμενο συνεχές της ζωής.

Υ.Γ. Δεν υπάρχουν φαντάσματα. Μόνο απώλεια.

2ο Σεμινάριο Επικοινωνίας για οδοντίατρους & άλλους επαγγελματίες υγείας

Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για το σεμινάριο του Φεβρουαρίου εδώ.

In the Heart of Darkness

Ζήτησα από 4 αγαπητούς φίλους να γράψουν ένα κείμενο με θέμα The Heart of Darkness. Κείμενα επέστρεψαν οι δύο, ο Ioudas και ο Stefan, το δε κείμενο του δεύτερου είναι στίχοι από ένα τραγούδι του Springsteen. Τα παραθέτω, μαζί με ένα τρίτο δικό μου, σχεδόν αυτούσια, καθώς το κείμενο του Ioudas έχει τρία μέρη και θα διαβάσετε το τελευταίο.

Stefan

They’re still racing out at the Trestles,
But that blood it never burned in her veins,
Now I hear she’s got a house up in Fairview,
And a style she’s trying to maintain.
Well, if she wants to see me,
You can tell her that I’m easily found,
Tell her there’s a spot out ‘neath Abram’s Bridge,
And tell her, there’s a darkness on the edge of town.

Everybody’s got a secret, Sonny,
Something that they just can’t face,
Some folks spend their whole lives trying to keep it,
They carry it with them every step that they take.
Till some day they just cut it loose
Cut it loose or let it drag ’em down,
Where no one asks any questions,
or looks too long in your face,
In the darkness on the edge of town.

Some folks are born into a good life,
Other folks get it anyway, anyhow,
I lost my money and I lost my wife,
Them things don’t seem to matter much to me now.
Tonight I’ll be on that hill ’cause I can’t stop,
I’ll be on that hill with everything I got,
Lives on the line where dreams are found and lost,
I’ll be there on time and I’ll pay the cost,
For wanting things that can only be found
In the darkness on the edge of town.

Ioudas

Ένα άδειο κέλυφος κι ο θυμός να ξεσκίζει ότι έχει απομείνει από το πρώην σαρκίο. Όπου «άδειο κέλυφος» η πρώην ζωή μας και «θυμός» τα τελευταία σκιρτήματα της αξιοπρέπειας και της περηφάνιας που διαθέτουμε.  Η γενιά στην οποία ανήκουμε έχει πλέον μόνο παρελθόν. Θα μνημονεύει παρά θα σχεδιάζει για το μέλλον της. Και τι μνήμες που διαθέτει! Χαμηλές πτήσεις, με κάποιες εξάρσεις εις ύψος και βάθος. Η καρδιά του σκότους ή η καρδιά του κτήνους, μας βρήκε στην καρδιά της ζωής μας, στα χρόνια που οι προηγούμενες  γενιές θεωρούσαν τα πλέον γόνιμα για να δημιουργήσουν και να αναπτυχθούν. Το ερώτημα που γεννάται, αυτό που εκκρεμεί πάνω από τα κεφάλια μας, είναι τι μέλλει γενέσθαι. Νομίζω πως η μόνη απάντηση που μπορώ να δώσω, είναι ότι θα στραφούμε προς έναν κόσμο εσωτερικό. Αφού πλέον δεν θα μπορούμε να θρέψουμε τις επιθυμίες μας για μια καλύτερη υλική ζωή θα στρέψουμε τα θέλω μας προς ό,τι «ψυχικό». Φιλίες, σχέσεις, συναισθήματα. Όλα αυτά που υποτιμούσαμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο – ακόμα και με αυτόν που εμφανιζόταν ως αέναη αναζήτηση και προβληματισμό επί των σχέσεων – θα γίνουν η σανίδα της σωτηρίας μας. Θα επανεκτιμήσουμε τη συντροφικότητα, την ανοχή στην προσωπικότητα και τις ιδιοτροπίες του Άλλου. Θα φύγουμε από το Εγώ και θα προχωρήσουμε στο Εμείς. Θα ωριμάσουμε, με λίγα λόγια. Ίσως όχι όπως νομίζαμε ότι θέλαμε, αλλά όπως μάθαμε να θέλουμε. Κι αυτό δεν θα γίνει αναίμακτα.

Dimitris

Καθώς κυλάει ο καιρός, δεν καταλαβαίνω πλέον τι συμβαίνει. Πράγμα καλό. Κάποτε νόμιζα ότι ήξερα και φούσκωνα από περηφάνια, καταθέτοντας δεξιά αριστερά τις διαπιστώσεις μου, γεμάτος στόμφο και απόλυτη σιγουριά για το βέβαιο των πραγμάτων. Έτσι είναι: only time shows πού βαδίζεις και πού πατάς. Και θα ήταν περίεργο να μην αναζητώ νόημα στο χάος και την ασυνεννοησία, να μην προσπαθώ να προβλέψω τα μελλούμενα, να προετοιμαστώ, να οργανώσω, να αντεπεξέλθω… Αυτό έμαθα από τα μικράτα μου, που λένε, και έτσι έφτασα ως εδώ. Βέβαια, στη λυτρωτική και φυσική διαδικασία της ανάπτυξης και ωρίμανσης του ανθρώπου, περιλαμβάνεται το στάδιο της αξιολόγησης εαυτού σε σχέση με τους Άλλους. Δηλαδή, υποχρεώνεσαι να απαντήσεις -συνήθως τις μικρές ώρες της ημέρας, με μεγάλο κόστος στο είδος και την ποιότητα του ύπνου- ερωτήματα όπως: τι έχω καταφέρει μέχρι σήμερα; Πώς έφτασα ως εδώ; Πόσους πήρα στο λαιμό μου; Πόσους κουβαλάω, ακόμη, στη πλάτη μου; Είμαι Μάγκας ή Δάγκας; Είμαι ευτυχισμένος, κάνω τους γύρω μου να νιώθουν  λίγο καλύτερα, τι σημαίνει καλύτερα και τι σημαίνει ευτυχισμένος; Πού πάμε από εδώ και πέρα; Με ακούει κανείς;

Μερικές διαπιστώσεις:

Υπάρχουν στιγμές που χρειάζεται να τρέξεις, συνήθως όμως το περπάτημα αρκεί.

Όσο περισσότερα γνωρίζω, τόσο μαθαίνω ότι το μυαλό μου χρειάζεται άδειασμα.

Όταν δεν καταλαβαίνω είναι η καλύτερη στιγμή να καταλάβω.

Εργάστηκα 20 περίπου χρόνια σαν οδοντίατρος στο ελεύθερο επάγγελμα. Εδώ και 18 μήνες απασχολούμαι στο Ε.Σ.Υ., φροντίζοντας κυρίως αυτό που λέμε κοινωνικά αποκλεισμένους (χρήστες, άπορους, μετανάστες κ.ά), ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (ψυχικά ασθενείς, άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας κ.ά),  αλλά και άλλους, πολλούς, ανθρώπους που δεν είχαν την ευκαιρία και το χρόνο να μάθουν να φροντίζουν τον εαυτό τους όπως εγώ, δυσκολεμένοι άνθρωποι, με σκαμμένα πρόσωπα, ταλαιπωρημένα χέρια, καθαρό βλέμμα, ντυμένοι Αξιοπρέπεια και Σεβασμό. Και τώρα, αρχίζω σιγά σιγά να μαθαίνω και να κατανοώ. Να μην αποστρέφω το πρόσωπό μου σε άλλα ομορφότερα τοπία, αλλά να συνταξιδεύω με την υποτιθέμενα λιγότερο θεαματική πλευρά της ζωής. Και είναι μόνο η αρχή.

Σπούδασα, εδώ και έξω, Δημόσια Υγεία. Αυτό που οι περισσότεροι καταλαβαίνουν όταν ακούν ή διαβάζουν για τη Δημόσια Υγεία είναι τα Νοσοκομεία και η Δωρεάν περίθαλψη… Καμία σχέση. Με απλά λόγια, Δημόσια Υγεία είναι το πεδίο της ανθρώπινης δραστηριότητας που αφορά στην οργάνωση υπηρεσιών για την πρόληψη των νοσημάτων, την προστασία και προαγωγή της υγείας του πληθυσμού, την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και την βελτίωση της ποιότητας ζωής. Αυτό που γίνεται άμεσα κατανοητό, είναι ότι το πεδίο της Δημόσιας Υγείας στην Ελλάδα είναι ελάχιστα ανεπτυγμένο. Και δεν είναι πρόβλημα πόρων. Είναι θέμα πολιτικής: δεν ΜΑΣ ενδιαφέρει να επενδύσουμε στην προστασία της υγείας του πληθυσμού. Δηλαδή ημών και των παιδιών μας. Δεν ΜΑΣ ενδιαφέρει να οργανώσουμε τις υπηρεσίες υγείας με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει ίση πρόσβαση σε αυτές, να ωφελούμαστε ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, εθνικότητας, κοινωνικής θέσης κ.ο.κ. Μοιάζει σχεδόν ανέκδοτο και που το γράφω… Είναι προτιμότερο να σπρώχνουμε χρήματα στους γιατρούς για θεραπεία, παρά να προσπαθούμε να φτιάξουμε ένα βιώσιμο περιβάλλον ζωής και ανάπτυξης. Από όλους για όλους. Χαχα. Αστείο, έτσι; Ναι. Ειδικά όταν συνειδητοποιείς, πως ό,τι έμαθες και πιστεύεις και προσπαθείς να πετύχεις, είναι ένα ακόμη ευχάριστο σκετς στο Αλ Τσαντίρι ή το Ράδιο Αρβύλα… Είναι, όντως, γλαφυρό να χρειάζεται να επιχειρηματολογήσεις για την αναγκαιότητα εφαρμογής επιστημονικά τεκμηριωμένων προγραμμάτων πρόληψης της υγείας στον πληθυσμό και να σε κοιτάνε σαν το κοροϊδάκι της δεσποινίδος.  Είναι πραγματικά υπέροχο, να αισθάνεσαι ότι δεν υπάρχει θέση για σένα στο Ε.Σ.Υ. γιατί απλώς δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο στη μεταμοντέρνα κατάσταση της Ελλάδας, στο Εθνικό Σύστημα Ασθένειας, στο μαγαζάκι που στήθηκε αλλιώς και μεγάλωσε αλλιώτικα, στο μετά Δ.Ν.Τ. πανηγύρι όπου ο καθένας θα κοιτάει να μην του τη φορέσουν και θα βυθίζεται ολοένα περισσότερο στη κινούμενη άμμο της φοβισμένης ύπαρξης που κουβαλά.

Και επιστρέφουμε από εκεί που ξεκινήσαμε, την καρδιά τους σκότους. Το εντός βλέμμα, που παγώνει τα σωθικά και ρουφάει τον αέρα από τα πνευμόνια. Το σκοτάδι του φόβου, που απλώνεται τριγύρω και σε αγκαλιάζει τρυφερά, κλείνοντας στα δάκτυλά του όνειρα, προσδοκίες και απλές, ανθρώπινες επιθυμίες… λίγο λίγο, μέρα μέρα, πώς έφτασα εδώ; Και σωπαίνουν όλες οι φωνές που κάποτε ηχούσαν στο κεφάλι σου και τώρα ακούς μόνο την αγωνία από τα δελτία ειδήσεων, το θυμό στις στάσεις των λεωφορείων, το τέλος του μήνα που πλέον έρχεται λίγες μέρες νωρίτερα. Ο χρόνος, πράγματι, συστέλλεται, διαστέλλεται και πολλά άλλα, που στριμώχνονται μπροστά σου, καθώς σκύβεις το κεφάλι παραδομένος.

Πού είναι τώρα η φωνή της λογικής, του ανθρώπου που 400 χρόνια πριν έλεγε, σε πείσμα των άλλων, ‘… και όμως γυρίζει’;

Πού είναι τώρα η φωνή της αλληλεγγύης, όταν χρειάστηκε να μοιραστείς ένα πιάτο φαΐ και την ίδια φέτα ψωμί;

Πού είναι τώρα η φωνή του θάρρους, καθώς στέκεσαι πίσω από τα κάγκελα την ώρα που οι ερπύστριες σχεδόν σε ακουμπάνε και γαντζώνεσαι λυσσασμένα σε ό,τι βρεις για να μην κάνεις βήμα πίσω;

Πού είναι τώρα η φωνή της αγάπης, η αγαπημένη σου φωνή, που ψιθυρίζει τρυφερά ότι όλα θα πάνε καλά;

Καθώς περνάει ο καιρός, δεν καταλαβαίνω πλέον τι συμβαίνει. Ξέρω όμως τι πρέπει να κάνω.

Το Πρόγραμμα Σταθερότητας Βλάπτει Σοβαρά Την Υγεία

από ygeianet

(κάντε κλικ στην εικόνα για καλύτερη ανάλυση)

Κοινωνική αδικία vs Νοσογονιδιώματος

Στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (ένθετο ‘Ε’, 25-01-09), δημοσιεύθηκε συνέντευξη του κοινωνικού επιδημιολόγου Richard Wilkinson, με τον τίτλο «Η κοινωνική αδικία βλάπτει σοβαρά την υγεία». Την Τετάρτη 28/01, αναρτήθηκε στο e-tipos.com, είδηση με τίτλο «Ο νέος ‘χάρτης’ των ασθενειών».

Ακολουθεί απόσπασμα από την συνέντευξη, ενώ την είδηση για την σημασία του γονιδιώματος μπορείτε να την αναζητήσετε εδώ. [Δύο  άρθρα για την σχέση στοματικής υγείας και κοινωνικών ανισοτήτων είναι: Petersen PE: Sociobehavioral factorsin dental caries- international perspectives. Community Dent. Oral Epidimiol. 2005 Aug;33(4):274-9 και Watt R., Sheiham A.: Inequalitiesin oral health- a review of the evidenceand recommendations for action. BDJ 1999 Jul 10;187(1):6-12]

inequal-big

«Για την σχέση υγείας και κοινωνικών ανισοτήτων, το ’60 και ’70, πολλοί έδιναν μια δαρβινιστική εξήγηση στο φαινόμενο. Έλεγαν ότι οι ανισότητες είναι παράγωγα μιας φυσικής επιλογής, μέσω της οποίας οι υγιείς ανέβαιναν τη σκάλα της κοινωνικής ιεραρχίας, ενώ όσοι είχαν προβλήματα υγείας έπεφταν κοινωνικά στον πάτο…

Πολλοί λένε ότι η εθνική κουλτούρα κάθε χώρας επηρεάζει τα επίπεδα των κοινωνικών ανισοτήτων της, αλλά υποψιάζομαι ότι οι ανισότητες είναι εκείνες που γεννάνε τις διαφορετικές κουλτούρες και όχι το αντίστροφο…

Είμαστε, λοιπόν, ικανοί για το καλύτερο και για το χειρότερο. Το τι κάνουμε τελικά έχει σχέση με το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο βρισκόμαστε. Και η ανισότητα είναι ένα περιβαλλοντικό κίνητρο, ένα έναυσμα για το ποιες κοινωνικές στρατηγικές θα χρησιμοποιήσουμε. Ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία μοιραζόμαστε αυτά που έχουμε μεταξύ μας ή ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία χρειάζεται να μαχόμαστε για το καθετί που μπορούμε να αρπάξουμε;…

Στην Αγγλία πολλοί πήραν και δεύτερο δάνειο για να αγοράσουν αυτοκίνητο και άλλα αγαθά. Αυτό αποδεικνύει μέρος της πίεσης για κατανάλωση, η οποία είναι αυξημένη λόγω του ότι υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός για status –ένα status κατανάλωσης. Σε μια άνιση κοινωνία, αν έχεις δευτεροκλασάτα αγαθά, είσαι ένας πολίτης δεύτερης κατηγορίας. Η ψυχολογία έχει να επιδείξει κάποια πολύ ενδιαφέροντα πειράματα για το πώς οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στο stress… Κάποιος, λοιπόν, εξέτασε όλες αυτές τις σχετικές μελέτες, περίπου 200, για να βρει ποιοι τύποι άγχους αυξάνουν πιο αξιόπιστα τα επίπεδα της κορτιζόνης μας. Και βρήκε ότι είναι η λεγόμενη ‘απειλή της κοινωνικής εκτίμησης’, το ότι δηλαδή οι άνθρωποι κρίνουν την επίδοσή σου και τον χώρο στον οποίο κινείσαι, το αν αφήνεις μετέωρο τον εαυτό σου, αν έχεις κάποια κακή επίδοση, αν κάνεις κάποια βλακεία και εκτεθείς…Αυτού του είδους οι καταστάσεις είναι οι πιο σημαντικές πηγές άγχους για την κοινωνία μας. Και, φυσικά, οι ανισότητες αυξάνουν τα επίπεδα της ‘απειλής κοινωνικής εκτίμησης’. Κρίνουμε ο ένας τον άλλον και η αξιολόγησή μας σχετίζεται ολοένα και περισσότερο με την θέση των γύρω μας στην κοινωνική ιεραρχία. Είσαι κάποιος σημαντικός, κάποιος που αξίζει την προσοχή μου και τον σεβασμό μου; Ή δεν πιάνεις μία, οπότε μπορώ να σε αγνοήσω;…

Αν είσαι αγχωμένος 20 λεπτά ή μία ώρα, αυτό δεν έχει καμία συνέπεια για την υγεία σου. Αν αυτό, όμως, συνεχιστεί για μέρες, βδομάδες και μήνες, το ανοσοποιητικό σου σύστημα χάνει τον έλεγχό του και το καρδιαγγειακό σου σύστημα υποφέρει, άρα είσαι πολύ πιο εκτεθειμένος σε σοβαρούς κινδύνους για την υγεία σου… Και το άγχος μάς επηρεάζει με δύο τρόπους. Ο ένας είναι αυτός που ήδη περιέγραψα. Ο άλλος έχει να κάνει με το γεγονός ότι για να αντιμετωπίσουμε το stress πίνουμε περισσότερο, καπνίζουμε περισσότερο, καταναλώνουμε περισσότερο. Τρώμε για να ανακουφιστούμε. Εφαρμόζουμε όλων των ειδών τις μεθόδους για να αυτοϊαθούμε. Μπορεί να είναι ένα μικρότερο κομμάτι της όλης εικόνας, αλλά είναι μέρος της. Οπότε υπάρχουν άμεσες συνέπειες του άγχους στις αντιδράσεις της συμπεριφοράς μας σε αυτό, κάτι που εξηγεί γιατί οι σχετικές με την υγεία συμπεριφορές έχουν ένα κοινωνικό συστατικό…

Σε κοινωνίες με μεγάλη ανισότητα, οι άνθρωποι όλων των εισοδηματικών αποχρώσεων τα πάνε άσχημα στον τομέα της υγείας. Οι συνέπειες είναι πιο σοβαρές στην βάση, αλλά φαίνεται ότι διαπερνούν και το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού της συγκεκριμένης χώρας. Οπότε, ακόμη και οι άνθρωποι της μεσαίας τάξης σε μια κοινωνία άνιση θα έχουν πιο σύντομη ζωή, θα είναι πιο εύκολο να γίνουν υπέρβαροι, τα παιδιά τους θα είναι πιο πιθανό να μπλέξουν με τα ναρκωτικά και τη βία και να τα πάνε άσχημα στο σχολείο… Βασικά, αυτό για το οποίο μιλάμε εδώ είναι μια γενική κοινωνική δυσλειτουργία, με όλων των ειδών τα αποτελέσματα. Παράγοντες όπως οι εφηβικές εγκυμοσύνες, το επίπεδο της εγκληματικότητας, το προσδόκιμο όριο ζωής κ.λ.π. συνδέονται απόλυτα με το πόσο άνιση είναι μια κοινωνία και επηρεάζουν όλο το κοινωνικό φάσμα –και όχι μόνο τους φτωχούς.»

genome

Σε πρώτη ανάγνωση, οι δύο προσεγγίσεις -για την υγεία και την ασθένεια- μοιάζουν αλληλοαποκλειόμενες. Με μια πιο προσεκτική ματιά, διαπιστώνουμε ότι είναι μάλλον συμπληρωματικές. Σκέφτομαι, όμως, ότι εάν μάχεσαι την κοινωνική αδικία μπορεί και να κάνεις πρόληψη της υγείας, της δικής σου ή τρίτων. How about that? 🙂